HA# M<AGO#:I HYDKYROW 6 1 6
 

:OROS :ORAMANYAN

 Ha3 hanra/an0; hnaced yv jardarabyd1

 ?na/ e <abin6Carahisar5 1864in1 Badani darikin` orpaxa/1 Parygamnyrov 0=antagov;yamp g\yr;a3 Bolis5 ovr5 1888in5 g\untovnovi cy.arovysdix jymaran1 G\avarde ipryv jardarabyd yv5 min[yv 19005 ir masnacidov;ivnu gu girarge Bolso3 yv Bovlgario3 me]1 Aba g\anxni “ariz5 ovr gu hydyvi hamalsarani arovysdi badmov;yan tasaq0sov;ivnnyrovn1    

 1903in mas gu gazme hnacidagan ar,avaqovmpi mu` Anii avyragnyru ovsovmnasirylov a-a]atrankow1 Yridasart jardarabydu a3nkan gu hma3ovi ha3gagan 3ov,ar2annyrow5 or5 amen in[ megti 2cylow5 darinyrow gu mna3 Ani5 by.ylow5 [a’acrylow yv manragrgid ovsovmnasirov;yan yn;argylow Anii5 <iragi yv Araradyan ta,di jardarabydagan mnaxortnyru1 :oramanyan hydzhyde hradaragov;yan gov da3 pazma;iv mynacrov;ivnnyr (8Zovar;nox95 8E]mia/ni dajaru95 8Dygori dajaru95 8Ani5 ka.a|k ;e amrox9 yvln7) in[bes nayv ha3gagan jardarabydov;yan /acman zarcaxman yv ‘oq6aztyxov;ivnnyrov masin ir untar2ag dysov;ivnu1 Gov da3 my/ ;ivow avyrag 3ov,ar2annyrov dysagan wyragazmov;ivnu5 n,anavor e manavant` Zovar;nox dajari ir wyragazmov;ivnu5 orov hmdov;ivnn ov qizaqov;ivnu ;e4 hiaxovm5 yv ;e5 sgzpnagan ,r]anin5 ;yrahavadov;ivn badja-yxin cy.arovysdi badmacednyrovn1

 :oramanyan a3sbisow himu trav ha3 jardarabydov;yan cidagan ovsovmnasirov;yan yv dysagan harxyrov barzapanman1 Anor a,qadov;yanx yv [a’acrov;yanx himan wra3 1918in5 Wiynna3i hamalsari tasaq0s Sdr[igowskin hradaragyx ir yrghador my/a/aval cor/u` 8Ha3ox jardarabydov;ivnu yv Yvroban91

 #yd mahov5 :oramanyani cor/yru am’o’ovyxan yrgov my/a/aval hadornyrov me]5 8Niv;yr ha3gagan jardarabydov;yan badmov;yan9 unthanovr qoracrow5 Yryvan5 1942 yv 1948in1

A#WAZOWSGI

 A,qarhah-[ag /owangari[1

 #owhannes Gosdantin A3wazowsgi (A3wazyan) /na/ e 1817in5 #ovlis 17in5 :eotosia3i (Qrim) me]1 Ha3ru5 Ceorc A3wazi5 or hydaca3in go[ova/ e Gosdantin A3wazowsgi5 y.a/ e waja-agan1

 Naqnagan gr;ov;ivnu sdaxa/ e Qrimi ha3gagan /qagan war=aranu1 Hydaca3in 3ajaqa/ e “y;yrsbovrgi cy.arovysdagan agatymian1 1837in yrgov darovan hamar caxa/ e Qrim yv no3n darovan amran sdaxa/ e ngari[i go[ovm1 1840in mygna/ e Idalia5 Sbania5 Fransa5 Anclia5 Holanda` masnagxylov hamar ,ad mu xovxahantesnyrov yv my/ 3a]o.ov;ivnnyr ar2anacra/ e1

 1844in wyratar2a/ e _ovsia yv n,anagova/` Agatymia3i antam ipryv /owa3in cy.angari[1 1857in “arizi me] ar=anaxa/ e badvo3 leceoni osgi mydali1 1868in yga/ e Gowgas yv 1869in dova/ e ir a-a]in xovxahantesu1 Yvroba cdnova/ =amanaga,r]anin5 A3wazowsgi niv;abes 0=antagyx 3o3nyrovn yv idalaxinyrovn m.a/ azca3in azadacragan ba3karnyrovn1 Yvroba3i polor yrgirnyrov me] mi,d hantiba/ e ha3yrov yv ‘or2a/ e ir nbasdu pyryl ha3 ca.ov;nyrov zarcaxman jicyrovn1 }anaxa/ e gazmyl ha3 ngari[nyrov miov;ivn mu1                  

 1890agan ;ovagannyrov ]artyru qorabes azta/ yn anor novrp hociin wra31 Sgsa/ e ngaryl ,ad mu srdajmlig badgyrnyr5 in[bes 8Drabizoni ha3gagan ]artu95 8:rkagan navyre Marmara /ow ;a’ovo. ha3yru9 yv ovri, a3l a,qadanknyr5 ovr gu nyrga3axne ir adylov;ivnu` ;ovrk martasban i,qanov;ivnnyrovn tem1 1898in Mosgova3i me] xovxatra/ e ir a3s cor/yru1

 1887in d0nova/ e ir #isovnamya3 #opylyanu5 isg 1897in` 60amya3 3opylyanu1 Mahaxa/ e 1900 Abril 19in5 ov.y.a3in dacnabi hydyvankow yv zinovoragan my/ badivnyrow ;a.ova/ e S7 Sarcis ygy.yxiin pagu (:eotosia3i me])1

 An ovni ,ovr] 6000 gdav1 Clqavor cor/yren yn 8Kaos9 18425 8Hama,qarha3in ]rhy.y.9u5 1864in1 A3wazowsgi my/ /a-a3ov;ivnnyr ovnyxa/ e ha3 m,ago3;in5 ngara/ e ha3gagan pnov;yan ,ad mu badgyrnyru in[bes 8Ararad lyran howid9u 1882in5 8Ararad9 1886in5 8Ha3 mardigi yrtovm9u 1891in5 8Ha3 =o.owovrti mgrdov;ivn9u 1892in5 8Lord Ba3runi a3xylov;ivnu S7 >azar g.zin9 1895in yv 8Qrimyan Ha3rig e]mia/ni me]9 1895in1  

 A3wazowsgii cor/yru gu cdnovin a,qarhi amynan,anavor ;ancarannyrovn me]5 in[bes nayv qorhrta3in Ha3asdani bydagan ;ancarannyrovn me]1

HRA{YA# AJA_YAN

 Ha3 hanra/an0; lyzovapan5 panaser1

 ?na/ e Bolis5 1876in1 Ha3ru hnagargad er1 1893in g\avarde Bolso3 Gytronagan war=aranu5 g\anxni Fransa` ovr gu hydyvi S;razbovrgi yv
”arizi hamalsarannyrov lyzovapanagan jiv.yrovn1 G\a,agyrde anovani lyzovapan ‘rof7 Me3ei1 Ovsano.agan ,r]anin5 ir abrovsdu abahowylov hamar5 Aja-yan bisdag5 ,akar yv lracir /aqa/ e1

 Aba ovsovx[agan ba,d0nnyr sdan2nylow Gowgasi yv Barsgasdani me]5 sgsa/ e ovsovmnasiryl dy.agan parpa-nyru1 My/ t=ovarov;ivnnyr ovnyxav Qorhrta3in Ha3sadani i,qanov;yan ,r]anin5 3ajaq paqovm ovnynalow bardatrova/ ba,d0nagan dysagednyrovn hyd1 1943in undrovyxav Ha3asdani Cidov;yanx Agatymia3i antam1 Ovni my/ ;ivow a,qadov;ivnnyr5 oronx me] go;o.agan cor/yr yn 8Armadagan pa-aran9u5 8Ha3ox an2nanovnnyrov pa-aran9u5 8Ha3yren lyzovi pa.tadagan kyraganov;ivnu` hamymadov;yamp 562 lyzovnyri95 yva3ln1