NIGOL TOVMAN

NIGO>A#OS DER #OWHANNESYAN
(186761915)

 1914 ;7 ama-n e1

 :iflisi me] havakova/ yn polor anovani fyda3i qmpabydnyru` Antranig5 Tr05 Ky-i5 Hamazasd5 Sybovh yv ovri,nyr1 Havakova/ yn gamavoragan covntyr gazmagyrbylov1 Paxaga3 e mia3n Nigol Tovmanu5 or gu cdnovi Gilowotsga3i pov=awa3rin me]5 da-abylow /anr 30taxave yv ;okaqde1 Tovman [hantovr=ylow ancor/ gynaki5 yrp manavant a3nkan a,qadank ga3 gadarylik5 gu ‘or2e an2nasbanov;ivn1 Gu ;a.ovi :iflis5 Qo]ywanki me]5 Simon Zavaryani go.kin1

 Nigol Tovman gam Nigo.a3os Der6#owhannesyan5 /na/ e 1867 ;ovin5 Arxaq (ly-na3in >arapa.) nahanci Qa[yn cava-i >,la. civ.u1 Ha3ru kahana3 er yv anor m0d Nigo.a3os gu sdana3 ir naqagr;ov;ivnu5 aba ovsovmu gu ,arovnage <ov,ii ;ymagan tbroxin me]1 Yrgov dari <ov,ii me] ba,d0nawaryle ydk5 1891in Nigol g\anxni Barsgasdan1 1892 ;7in Salmasdi Lilava tbroxi me] ovsovxi[ e1

 Nigol 3arcova/ e ;e4 a,agyrdnyren yv ;e anonx /no.nyrovn go.me1 Tbroxi me] an gu mdyrmana3 a,agyrdov;yan hyd1 Ir un;yrxovmnyrow anonx gu nyr,n[e azcasirov;ivn yv azadacrov;yan ca.a’aru1 Isg tbroxen tovrs an gu gazmagyrbe cidagix badaninyrov qovmp mu yv anonx gu sgsi sorwyxnyl marzank yv zinawar=ov;ivn1 )r mu Nigol ir gazmagyrba/ badaninyrov qovmpow soworaganin bes ta,di mu me] gu zpa.er n,ana-ov;ivn sorwyxnylow5 ;ovrk a3cybannyrov qovmp mu gu mda/yn waqxnyl a3t ha3yru yv ivraxnyl anonx zenkyru1 Nigol hantard 2yvow gu ‘or2e ;ovrkyru hamozyl5 or a3t ka3lu [a-nyn5 pa3x ;ovrkyru gu sgsin qntal dysnylow a-an2in ha3 yridasart mu badani zinagixnyrow5 zanonk ‘aqovsdi madnylu tivrin pan gar/ylow1 :ovrkyru 3angar/agi0ren gu ,r]abadyn Nigolu ir qovmpow1 Nigol gu sba-na35 or y;e [ka,ovin5 sdibova/ bidi ulla3 gragyl irynx wra31 :ovrkyru 8ya Ali9 gan[ylow gu 3ar2agin badaninyrovn wra31 Nigolu gu ka]alyre badaninyru5 or [waqnan yv ink gu sgsi gragyl 0ti me]1 :ovrkyru irar anxa/ gu ‘aq[in5 isg Nigol ir qovmpowu gu ka,ovi tebi ha3gagan ;a.u1

 1894 ;7in Wasbovraganen 3ovzi[ lovryr gu hasnin ]artyrov masin1 <ovdow Barsgasdan yv5 avyli ji,tu5 Salmasd gu hasnin ]artyren wyrabra/ ca.;agannyr xnxodinyrow1 Nigol Tovman a3t 0ryrovn gu 2ce ovsovx[ov;ivnu yv ampo.]ov;yamp gu novirovi ha3 azadacragan ,ar=ovmin1

 Tyrigu Tov,mani 2ori movdkin5 plovri mu lan]in5 hin avyrag wank mun e5 barsgagan ho.in wra35 ;rkagan sahmanin m0d1

 Tov,mani 2ori yv ,r]aga3ki dern ov diraganu kivrdyrn ein7 o[ meg ha3 gu hamar2ager hon odk goqyl1 Yrp Aryvmdaha3asdani me] Hamid sgsav hagaha3 ka.akaganov;ivn waryl yv sgsan hamidyan ]artyru5 1893 ;7in Pacrad wartabyd yrgov ka]yrov hyd` Saco3i yv Wartani5 anxan Tyrigi norocov;yan1 Haziv noroca/5 a-a]in 0rn isg kivrdyru ‘or2yxin go.obdyl Tyrigu5 pa3x hantibyxan ansbasyli timatrov;yan Saco3i yv Wartani go.me1 A3t 0ren sgsyal Tyrig gu ta-na3 ha3 ‘aqsdagannyrov yv ha3tovgnyrov i]yvan1

 Wani govsagal Pahri ‘a,an5 1894 ;ovaganin amen mi]ox gu ‘or2e wanku barbyl dalov5 pa3x [i 3a]o.ir1 I wyr]o3 g\oro,e kar kari wra3 [2cyl1 500 hocinox /bdyal osdigannyrow ar,avaqovmp mu gu gazmagyrbe5 orovn gu mianan nayv kivrdyr1 A3s 3ar2agman =amanag (1894 ;7) Tyrig gu cdnover Pacrad wrt7 :avacalyan5 Syvkaryxi Sacon5 #owse’ Ar.ov;yan5 Sarcis )han]anyan5 Nigolu yv ovri,nyr1 Poloru 18 hoci1    A-av0d ganovq 60i [a’ kivrd 2iavornyr gu p-nyn Tyrigi aryvylyan go.mu yv plovrnyrov wra3 tirk mdnylow grag gu panan Tyrigi wra31 A3s gragoxnyrovn gu mianan osdiganov;yan yv mivs kivrdyrovn gragoxnyru1   G-ovi un;axkin kivrdyru g\ovzyn a-i;en 0cdovylow ‘aqxnyl wankin gowyru5 oronk gu cdnovein 14 darygan badanii mu hsgo.ov;yan dag5 m0dig 2oragi mu me]1 A3s ngadylow Nigolu yv Sacon5 2cylow irynx tirkyru       g\ajabaryn hasnil anor 0cnov;yan1 D.ovn ma3ru g\a.a[e5 or a3t ka3lu  [a-nyn yv g\use7 8Im d.as arten gora/ e5 isg tovk mi a-nek a3t ka3lu5 orowhydyv a3t 2yvow mia3n gu wdancek 2yz91 Saga3n dasu wa3rgyan [anxa/ wanki timaxi plovrin wra3 yrgovku tirk p-na/ cntagi gargovd gu dy.axnyn kivrdyrovn wra35 badaniin yv h0din a-i; dalow anwnas wank hasnylov1

 Grnank usyl5 ;e Tyrigi a3s g-ivu gragi mgrdov;ivnu g\ulla3 Nigoli1 Adge wyr] Nigolu gu dysnynk pazma;iv cor/yrov me]5 oronxme 3i,ynk agna6 -ovnyru` 8Bo.az6Kyasan9i g-ivu5 Tyrigi P7 g-ivu5 Qanasori ar,avanku yv ha36;a;aragan g-ivnyru1

 ?an0;analow Nigoli cor/ovneov;yan meg masin havanapar hydyvyal ca.a’aru gazmyxink ir masin7 y.a/ e noviryal mu ha3 azadacragan tadin5 3antovcn5 ka] yv dacnabi bahyrovn arac yv gdrovg oro,ovmnyr   a-nylov garo.1 Nigol Tovmanu lav jan[xa/ [ynk ullar5 y;e nayv [cidnank5 ;e an y.a/ e garcabah yv mi,d bahan]a/ e garcabahov;ivn1 Yn;argova/ e Ta,nagxov;yan oro,ovmnyrovn5 no3nisg yrp anonx daragar/ik y.a/ e1 )rinag mu 3i,ynk7 Qanasori naq0ryagin5 1896 ;7in5 yrp ]artova/ ein Bydo3i5 Mardigi yv Avydisyani qovmpyru5 No3ympyrin Nigol Tovman :iflis yr;alow g\a-a]arge Qanasori ar,avanki bad=agan /raciru1 Saga3n garc mu ta,nagxagan a3l ungyrnyr g\a-a]argyn ]artyl ;ovrk sahmanabah z0rkyru1 Harxu koveragov;yan gu trovi yv 2a3ni mu    a-avylov;yamp g\oro,ovi Qanigi sahmanabah z0rki wra3 3ar2agovm gadaryl1 Cor/i .ygawarov;ivnu gu 3an2novi Tovmanin5 or haga-ag ir dysagedin anmi]abes gu sgsi badrasdov;ivn dysnyl a3s /raciru 3a]o.xnylov1 A3nbes gu badahi5 or hydaqovzagan a,qadanknyrov =amanag gu 2ivne yv pnov;ivnu ink arcylk hantisana3 a3t /racri iracor/man1 Isg ;e in[ [a’ow gu cor/atrovein Nigoli hrahancnyru gu dysnynk hydyvyal tebkin me]1 190461905 ;ovagannyrovn Yryvani me] ;rkamol -ovs ‘asdapan mu gar Gyncyrlinsgi maganovnow5 or gu gazmagyrber ha3gagan godora/nyr1 Ha3yru gu timyn nahancabydin5 orbeszi wdare za3n Yryvanen5 yv a3s wyr]inu anor g\ov.arge hin Naqi]yvan7 a3tdy.i ha3yrn al gu po.okyn yv Gyncyrlinsgi sdibova/       g\ulla3 2cyl o[ mia3n Yryvani nahancu5 a3lyv` Gowgasu1 Anor mygnovmi 0ru Tovman g\imana3 yv ungyrnyr gu .rge ga3aran5 orbeszi dy-ori yn;argyn Gyncyrlinsgin1 Saga3n G7G7u mart g\ov.arge ga3aran5 orbeszi ahapyg[ov;ivnu ga3arani me] [gadarovi1 Nigoli hrahancow ahapygi[nyru anor gu hydyvin min[yv Alyksantrabol5 hon Alyksantraboli G7G7i nyrga3axovxi[u tar2yal gu qntre5 or a3t ga3arani me] al [gadarovi ahapyg[ov;ivnu7 Tovmani hrahancow ahapygi[nyru a3s ancam gu hydabntyn Gyncyrlinsgin min[yv Ba;ovm5 ovr wyr]abes gu gadarovi ahapyg[ov;ivnu1

 Tovman mi,d garyvorov;ivn un/a3a/ e inknaba,dbanov;yan1 Ovsovx[agan 0ryren isg5 in[bes dysank5 a,agyrdagan ca.dni qmpagnyrov sorwyxovxa/ e n,ana-ov;ivn5 aba asdijanapar a3t zarcaxnylow hasxovxa/ e unthanovr inknaba,dbanov;yan dysov;yan yv a3t masin cirk mu cra/ e1 Ir dysov;ivnnyru cor/nabes gyanki me] lavaco3ns cor/atra/ e ha36;a;aragan g-ivnyrovn1

 Tovman y.a/ e l-agyax ov qisd ca.dnabah1 Pnav [e sira/ q0sil ir ura/nyrovn masin1 Mia=amanag5 q0sa/ bahyrovn yv gam paxa-apar lav dramatrov;yan me] cdnova/ bahyrovn y.a/ e hajyli q0sagix yv anzovcagan badmo.1 #arcova/ e polorin go.me5 orowhydyv y.a/ e artar yv ov..amid5 qsdabahan]5 ungyraser yv hamysd1

 Darinyrow ovnyxa/ 3ocnadan] cor/ovneov;ivnu ‘jaxovxa/ yn ir     a-o.]ov;ivnu1 Ir gyanki wyr]in hinc darinyrovn da-aba/ e 30taxave yv ;okaqde5 yv yrp ir wijagu a3nkan mu wad;araxav5 or pov=aran mdnylow gyanku ancor/ov;yan madnovyxav5 wyr]in ancam po.okylow gyanki anartarov;yan tem wyr] dovav ir gyankin1