ZENKYROV “OQATROV:IVNU
 

H7#7Ta,nagxov;ivnu ir himnatrov;yan a-a]in 0ryren clqavor nbadag ovner aryvmdaha3 =o.owovrti wad;ar wijagin parylavovmu vy azadacrovmu` 0smanyan p-nagal lov/en1 A3s nbadagin iracor/man hamar ipryv mi]ox undra/ er zinyal absdampov;ivnu1 Hydyvapar5 H7#7Ta,nagxov;yan cor/ovneov;yan a-a]in ,r]ani amynahradab bahan]n er zenk yv cor/i[nyr hasxnyl Yrgir` =o.owovrtu zinylov yv za3n   g-ovi badrasdylov hamar1 Drova/ ullalow5 or Yrgri me] zenk 2y-k 2cylu cry;e angaryli er5 =o.owovrti zinman cor/u gabova/ er ardasahmani yv 3adgabes Gowgasi ha3ov;yan hyd5 orovn hamar zenk 2y-k 2cylu hamymadapar avyli tivrin er1 Sgzpnagan ,r]anin yrp bydov;ivnnyrov go.me ov,atrov;ivn [er crava/5 zenku ipryv aryvdragan abrank sahmanen g\anxner yv badrasdova/ martox mi]oxow ir nbadagin g\yr;ar7 pa3x yrp hasgxovyxav or a-yvdragan co3kyrov anovan dag arcilova/ zenkyr gu nyrmov/ovein5 sahmannyrov wra3 knnov;ivnnyru sasdgaxan yv ha3yrov        a-yvdovru yrgov go.myrov wra3 arcilovyxav ;ovrk yv -ovs hama2a3nov;yamp1

A3s zinam;yrku Yrgir ‘oqatrylov hamar5 1890en sgsyal gazmovyxan zinadar ‘okr qovmpyr5 oronk zenkow yv zinam;yrkow py-navorova/ aryvylyan Ha3asdanen g\anxnein Yrgir1 Saga3n5 3ajaq a3s qovmpyru jampovn un;axkin5 kivrdyrov go.me ngadovylow5 g-ovi gu p-novein yv irynx dara/ -azmam;yrku g-ovi me] gu sba-ein1 A3sbes` qovmpyru Yrgir gu hasnein a-anx zinam;yrki gam pnav dy. [ein hasnyr5 i sba- pna]n]ovylow janabarhin1 Isg qovmpyrov nyr;a’anxovmu tivraxnylov yv avyli abahow tar2nylov hamar 3adovg ov,atrov;yan a-arga3 tar2a/ ein yryk clqavor gytronnyr` barsgagan Adrbadagani5 Gars6Alyksantraboli yv Yryvan6Sovrmalovi ,r]annyru5 ovr gu badrasdovein zinadar qovmpyru yv yryk ov..ov;ivnnyrow gu mdnein Yrgir1

 Asonxme a-a]inu` Barsgagan Adrbadaganu H7#7Ta,nagxov;yan cor/ovneov;yan sgzpnagan ,r]anen isg y.a/ e Yrgir (3adgabes Wasbovragan anxovmi` qovmpyrov5 zenki yv -azmam;yrki ‘oqatrov;yan clqavor ga3anu1 Barsgasdani ba3mannyrov nyrga3axovxa/ hamymadagan azadov;ivnu oro, [a’ow abahow ga3an mu tar2ovxa/ er a3s ,r]anu5 ovr garyli er novirovil naqabadrasdagan yrgar a,qadanknyrov5 in[bes nayv 3y.a’oqagan karoz[ov;ivnu m.ylov5 qovmpyr gazmagyrbylov5 zenkyr ,inylov yv tebi Yrgir ‘oqatrylov1 :avrizi me] e5 or 1891in gu himnovi 8Qarisq9 zinacor/aranu5 novazyxnylov hamar ‘oqatragan /aqsyru yv qna3ylov hamar wdancnyru1 Zenki a3n masyru5 zors garyli [er myr mi]oxnyrow ardatryl5 g\abahowovein zanazan jampanyrow ov zinacor/aranin me] gu gazmavorovein5 Ta,nagxov;yan zinan,anow gu tro,movein cyrazanxylow ;rkagan hraxannyru1 A3s zinacor/aranin me] yrgar adyn a,qada/ yn :orosu (Calovsd Alo3yan)5 Samsonu (Sdy’an :ateosyan)5 Lyvonu5 Gar0 Z0ryanu yv ,ad ovri,nyr1

 Yrgir movdku tivraxnylov yv Salmasd6Wan jampan grjadylov hamar yrgar darinyr ,r]ani 3y.a’oqagan a,qadanki qarisq gu ta-na3 Tyrigi avyrag wanku5 ;ovrk6barsgagan sahmanin wra35 ovr mi kani dasnyag fyda3inyr dy.avorovylow (Nigol Tovmanu5 Wartanu5 Syv Karyxi Sakon5 <yron yv {a;on5 Mowses I,qanyanuyv ovri,nyr) gu 3a]o.in5 kivrdyrov srdin me]5 za3n tar2nyl 3y.a’oqagannyrov havakawa3r yv tebi Yrgir anxovmi ga3an1 No3n tyru5 avyli wyr]u gu gadare :ateos A-akyali wanku (S7:atei wanku)5 ir mynavor tirkn ov sahmanin m0digov;ivnu 0cdacor/ylow1

 Sgizpu zenkyrov ‘oqatrov;ivnu g\ulla3 had6had5 martox gam kivrdyrov mi]oxav5 aba5 1894en sgsyal Yrgir g\ov..argovin Wartani5 Nigol Tovmani5 Bydros Syrymjyani5 <ygo3i5 Sahagyani5 Wazceni yv ovri,nyrov .ygawarov;yamp zinadar qovmpyr5 oronx meg masu abahow dy. gu hasni5 mivs masu sahmanabah z0rkyrov yv kivrdyrov hyd paqovmnyr ovnynalow ov wnasnyr grylow gu hasni dy.5 isg mnaxyalu gada.i g-ivnyre ydk ampo.]owin g\o[n[ana31 Salmasdi me] e5 or ;ivow 250e avyli fyda3inyr gu gazmagyrbovin ov Ta,nagxov;yan cor/ovneov;yan un;axkin amynamy/ qovmpu gazmylow` 1897i #ovlisi gesyrovn g\yr;an tebi sahman ov gu gadaryn Qanasori ar,avanku5 lov/ylow wre=u 1896in Wanen nahan]o. 3y.a’oqagan qovmpyrov godora/in1 A3s qovmpyrov ‘oqatrov;ivnnyru gu gadarovein clqavorapar :ateos A-akyali wankin mi]oxow tebi Aba.a3i ta,d 6 Nazadava yv Qa[an civ.yr5 aba Arjagi yv :imari jampow` Wan5 gam Qo3en` Go;ovri wra3ow tebi Wan yv gam Salmasden` Ba,gale5 Ha3ox @or yv Wan1

 Barsgasdani go.kin5 zinadar qovmpyrov yv zenki ‘oqatrov;yan yrgrort garyvor ci/u Gars6Pasen6Qnovs6Dar0n gam Gars6Pasen6Ala,gyrd6Dar0n ci/n er5 orovn garyvorov;ivnu unp-nyr ein #ovnon5 Arapon5 Govgovnyanu5 yv hydaca3in` Hra3r T=oqkn ov :a;ovlu (Aram Aramyan)1 Garsu ir ,r]annyrow gu cdnover Yrgir dano. janabarhnyrovn wra3 yv 0.agn ov panalin er hivsisa3in yv harava3in Ha3asdani1 A3t ,r]ani wra3 g\i3nar zenk 2y-k pyrylov5 zinadar qovmpyr gazmylov yv zanonk abahow Yrgir hasxnylov bardaganov;ivnu1 Unthanovr a-mamp5 a3s zinadar qovmpyrov ;ivn ov kanagu t=ovar e j,tyl5 orowhydyv a3n qovmpyrov masin5 oronk abahow dy. gu hsnein5 [er crovyr yv ki[ gu q0sover7 ca.dnabahov;ivnu yv an3a3d mnalu gu tivraxnein 3a]ort      2y-nargu1 189061895 darinyrovn Garsi yv Paseni wra3en Gowgasen Yrgir anxa/ qovmpyren gu 3i,ovin #ovno3i5 Govgovnyani5 Arapo3i5 I,qan Ar.ov;yani yv }allati5 :a;ovli qovmpyru5 Hra3ri hyd Sasovnen yga/nyren yrgov qovmpyr7 Hra3ri hyd Dar0n jampova/5 <enigxi Sdy’ani qovmpu5 }allati yv Dovrbaqi qovmpyru1 A3s qovmpyru yrgir mda/ yn 1894695 Sasno3 A7 absdampov;ynen a-a] gam absdampov;yan un;axkin1 1895en ydk5 min[yv 1899 gu 3i,ovin <abin Carahisarxi Apro3i5 Syrop A.pivri5 Sybovhi5 Jardari5 Qani yv Syv karyxi Sako3i qovmpyru1 A3s qovmpyren amenen avyli /an0; e Jardari my/ qovmpu5 or Ala,gyrden sgsyal anunthad g-ovylow gu hasni Qa;avin ly-u5 aba pazma;iv hyrosagan    g-ivnyre ydk` qovmpin mnaxortnyru gu hasnin Aqla;` Syropi m0d1

 Yrgir movdki jampanyrovn wra3 yrrort gytron mun er Yryvani yv Sovrmalov ,r]anu5 ovrge qovmpyru Araradi ‘e,yrow g\ov..ovein tebi Ba3azid5Ala,gyrd yv a3ndy.en` Mov,5 Aqla; gam Wan1 T=paqdapar a3t ci/in cor/a/ov;yan yv 2y-k pyra/ artivnknyrovn masin ‘asdaxi dy.ygov;ivnnyr gu bagsin5 manavant 1890agan ;ovagannyrovn wyrapyryal ,r]anin1

 Avyli ov,5 1900agan ;ovagannyrov sgizpnyru5 a3s ci/in wra3 zenki ‘oqatrov;yan cor/u ;a’ a-av ,norhiv yrgov an2nazoh cor/i[nyrov` Slaki (Armynag Hoqigyan) yv k.yxi B0.osi ]ankyrovn5 oronk ,r]ani kivrdyrovn5 a,ira;abydyrovn hyd parygamanalow yv ipryv p=i,g anonx m0d hasdadovylow5 3ajaq kivrdyrov mi]oxow 3a-a] gu danin -azmam;yrki ‘oqatrov;yan cor/u5 Ala,gyrden Aqla; yv aba` Sasovn1 A3s cor/i[nyrovn ]ankyrovn ,norhiv e5 or pavagan my/ kanagov;yamp zenk yv zinam;yrk ‘oqatrovyxan yrgir5 my/abes qna3ylow martga3in zohyrn ov avylort wnasnyru1  

 Unthanovr a-mamp5 1899en ydk zenki ‘oqatrov;yan cor/u my/abes ‘oqovyxav5 zinadar qovmpyrov yr;yvygu tatryxav my/ masow7 anor ‘oqaren zarcaxav civ.e civ. ,alagavornyrov mi]oxav ‘oqatrov;ivnu1 Min[yv a3t =amanag fyda3inyru ivrakan[ivru zenk mu a-a/5 ,ad 3ajaq g-ivnyrow yv ahacin zohyr dalow gu hasnin Yrgir1 Hon5 qovmpi zenkyren mas mu 2cylow5 isg mivs masn al wyratar2o.nyru ba,dbanylov hamar irynx hyd a-nylow gu wyrata-na3in Gowgas5 wyrsdin zinovylov yv mdnylov yrgir1 Darova/ -azmam;yrkin meg ‘okr masu mia3n gu hasner ir nbadagin5 mnaxa/u g\anxner kivrdyrov 2y-ku g-ivnyrov un;axkin5 gam gu sba-er a3t g-ivnyrovn =amanag yv gam gu wyratar2over Gowgas1 Yrgiru ,ad ki[ 0covd gu sdanar a3t qovmpyren yv ivrakan[ivr dy. hasa/ zenk fyda3ii mu gyanku g\ar=er1 Pa3x ovri, mi]ox [gar5 a3nkan adyn5 or kivrdyru` ;ylatrova/ ;ovrk ga-awarov;ynen anbadasqanadov gyrbow amen anxno. garavan gu qovzargein ov gu ;alanein5 anxno. amen 0daragan gu 2yrpagalein gam gu sbannein yv zinadar qovmpyr ngadylov baraca3in havar gu 2cein1

 Pa3x fyda3inyrov pazma;iv hyrosagan g-ivnyren yv manavant Qanasori ar,avanken ydk5 kivrdyru avyli zcasdaxan yv ‘oqyxin irynx gyxova/ku1 A3s g-ivnyru anonx me] dgaraxovxin ;alani aqor=agu5 manavant yrp dysan ;e zenk mu qlylov hamar pazma;iv zohyr gov da3in5 yv irynx ararku anbadi= [er mnar7 fyda3inyru gu bad=ein irynx ungyrnyru godoro.nyru1 Anonk hydzhyde sgsan waqnal fyda3inyren5 avyli zovsb ullal yv [ezok tirk p-nyl5 no3nisg yrpymn 0cnyl ‘oqatragan cor/in1 A3s 2yvow5 3a]orto. darinyrov un;axkin garyli y.av my/ kanagov;yamp zenk ov milionavor ‘am’ov,dnyr hasxnyl Yrgir5 ,ad avyli ki[ martga3in zohyrow5 kan 1890699 darinyrovn1